هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
گروه اقتصادرجانیوز - افشین دولت آبادی: چند ماهي است که وزير اقتصاد از طرف دولت ايران با گروه ويژه اقدام مالي (FATF) توافق کرده تا «برنامه اقدام» را در ايران اجرا کند.
به گزارش رجانیوز برنامه اقدام شامل اقداماتي است که ضمن مبارزه با پولشويي، به نوعي تعريف ايران از تروريسم را دستخوش تاثير قرار ميدهد و در کنار آن به تکميل راهبرد مهار ايران يعني اعمال خودتحريمي عليه نهادهاي انقلابي، سپاه و محور مقاومت در داخل منجر ميشود. به گفته رئيس بانک مرکزي توافق با FATF که به عنوان برجام بانکي مشهور شده اکنون در مرحله رسيدگي در شورايعالي امنيت ملي است.
نظر به اهميت موضوع، در جدول ذيل ادله توجيهي دولتيها و پاسخهاي آن جهت روشنگري و جلوگيري از تصميمسازي براي مسئولين و افکار عمومي ارائه ميشود:
رديف | توجيه دولتيها | پاسخ |
1 | براي خارج شدن از ليست سياه فاتف گزينه ديگري جز اجراي برنامه اقدام وجود ندارد | ايران ميتواند با مذاکره قويتر و هوشمندانه تر برنامه اقدامي متوازن و مرحلهاي را بپذيرد که ضمن پياده سازي خواستههاي طرف مقابل، موارد خطرناک و تهديدزا در آن نباشد. |
2 | فاتف يک نهاد بين المللي است که به هر حال ايران بايد از مقررات آن تبعيت کند | اولا فاتف نهاد بين دولي است و فاقد ضمانت اجرا و پشتوانه حقوقي از سوي شوراي امنيت است. (البته در برخي قطعنامهها به فاتف اشاره شده اما نه بيش از اين). بنابر اين تخطي از فاتف به قطعنامههاي شوراي امنيت منجر نميشود. ثانيا بسياري از بانکهاي دسته دوم و سوم خارجي توجه چنداني به فاتف نداشته و موانع ديگر نظير تحريمهاي ثانويه SDN آمريکا را مانع روابط با ايران ميدانند. |
3 | برنامه اقدام ربطي به برجام ندارد | ايران در سال 2009 و بخاطر برنامه هستهاي در ليست سياه فاتف قرار گرفت. بنابر اين اولا بايد به نوعي خروج از ايران ليست سياه فاتف در برجام مورد اشاره قرار ميگرفت (با کوتاهي تيم ايران نشد) و ثانيا همانطور که آمريکاييها و مسئولان فاتف در مذاکرات به طور شفاهي وعده داده بودند، بايد با پذيرش برجام از سوي ايران و همچنين تصويب قانون ضد تامين مالي تروريسم در مجلس (اسفند 94)، فاتف نيز ايران را از ليست سياه خارج ميکرد که متاسفانه در نشست ماه ژوئن نکرد! |
4 | تعهد به اجراي فاتف در مقابل خارج شدن ايران از ليست سياه توازن دارد | اولا فاتف به طور مکتوب هيچ تعهدي به خارج کردن ايران از ليست سياه نداده است. ثانيا از آن بدتر اينکه مطابق نامه وزير اقتصاد و مذاکرات شفاهي قرار بود در اجلاس کره جنوبي، نام ايران از ليست سياه خارج شود که در همان ابتداي کار نقض عهد شد! (برخلاف برجام هستهاي همان ابتداي کار زير تعهد زدند) |
5 | تجربه کشورها نشان ميدهد چنانچه ايران بخش عمده برنامه اقدام را اجرا کند، فاتف يکسال بعد ايران را از ليست سياه خارج خواهد کرد | اولا تجربه برجام نشان داد طرف غربي پايبند به متن حقوقي است بنابر اين جاي هيچ خوش خيالي وجود ندارد. ثانيا در بيانيه مکتوب فاتف در ژوئن 2016، تصريح شده که اگر کاملا fully برنامه اقدام پياده نشود (که دولتيها تصريح دارند بخاطر اختلاف در تعريف تروريسم نميخواهند کامل انجام دهد)، اقدامات مقابلهاي عليه ايران مجددا فعال خواهد شد و از آن بدتر اينکه حتي اگر به طور کامل اجرا شود باز فاتف گام بعدي next step را بررسي خواهد کرد و هيچ تعهدي مبني بر خارج سازي ايران از ليست سياه داده نشده است ثالثا اتفاقا برآورد ميشود بعد از انجام بخش عمده تعهدات از سوي ايران، فاتف خواستار انجام موارد جديدي نظير پياده سازي ماده 7 پيشنهادات (خود تحريمي تحريمهاي اشاعهاي) را به عنوان شرط جديد براي خارج سازي از ليست سياه طلب کند. |
6 | خيلي از کشورها مثل افغانستان و سوريه هم با اجراي بخشي از برنامه اقدام از ليست سياه (NCC) خارج شده و به ليست خاکستري (PCC) وارد شده اند. بنابر اين ميتوان با رويکرد فني بر رويکرد سياسي فاتف غلبه کرد | رويکرد فاتف سياسي است. علي رغم کشورهاي با ريسک پولشويي بالا در جهان و اتفاقا تامين مالي تروريسم از سوي رژيم سعودي و خود آمريکا، تنها نام ايران و کره شمالي در اين ليست قرار دارد. رياست هسته مرکزي فاتف يعني واحد ICRG بر عهده دنيل گلاسر (مسئول بين الملل وزارت خزانهداري امريکاست) و در مذاکرات ايران با فاتف نيز رئيس و صحنه گردان طرف مقابل همين شخص بوده است. طرف مقابل هيچ انگيزه اي براي خارج کردن ايران از ليست سياه ندارد مگر اينکه اولا به خواسته وي يعني توقف در تامين مالي گروههاي مقاومت تن داده شود و ثانيا رژيمهاي تحريمي مدنظر فاتف در موضوع تروريسم و اشاعه (بند 7 توصيهها) اجرا شود. به همين خاطر در بيانيه ژوئن تصريح کرده که ايران داراي ريسک تامين مالي تروريسم است و بايد کشورها در تعامل با آن احتياط کنند. بسيار عجيب است که بعد از ده سال ارزيابي تحريم و پسابرجامي آمريکا همچنان مسئولان دولتي ايران به وعده داده نشده طرف مقابل دلخوش کردهاند! |
7 | برنامه اقدام يک معاهده بين المللي نيست و نياز به تصويب مجلس ندارد | مطابق چهار اصل قانون اساسي و همچنين نظر تفسيريه شوراي نگهبان در مورد اصل 77، هر گونه تعهد دولت ايران برعهده و در اختيار مجلس است و وزير اقتصاد و حتي شورايعالي مبارزه با پولشويي در دولت مجاز به اعطاي چنين تعهدي نبوده است |
8 | مطابق برنامه اقدام قرار نيست سپاه و نهادهاي تحريمي در داخل تحريم شوند | گرچه در برنامه اقدام ايران متعهد نشده که نهادهاي تحريمي را تحريم کند (صرفا به تحريم نهادهاي تروريستي متعهد شده ايم)، اما مطابق بند 7 توصيهها بايد نهادهاي تحريمي موضوع قطعنامه هاي اشاعهاي شوراي امنيت مورد تحريم قرار گيرند. با توجه به اينکه هيچ ستانده مشهودي نيز از سوي فاتف داده نشده، مسير برنامه اقدام به خود تحريمي در موضوعات هستهاي (که همچنان ده ها شخص تحت تحريم هستهاي شوراي امنيت 2231 هستند) تسري خواهد يافت. |
9 | در سازمان ملل تنها داعش و طالبان و القاعده به عنوان نهاد تروريستي معرفي شده اند نه حزب الله و محور مقاومت | بر اساس قطعنامههاي 1373 و 1267 و کميته (اتش به اختيار وابسته به ان) امکان اضافه شدن نهادهاي ديگر و به طور خاص حزب الله لبنان و سپاه پاسداران به ليست گروههاي تروريستي شوراي امنيت وجود دارد و اتفاقا زمزمههاي آن در اعضاي شوراي امنيت شروع شده است. ديويد کوهن رئيس بخش تحريمهاي خزانهداري آمريکا صراحتا اعلام کرد قطعنامه 1373 به گونهاي طراحي کرديم که بتوان در آينده ديگر نهادهاي هدف را به ليست گروههاي تروريستي اضافه کرد! |
10 | در صورت خارج شدن از ليست سياه فاتف، موانع موجود در روابط بانکي با بانکهاي خارجي برطرف ميشود. | اولا اين استدلال قبل از برجام هستهاي و براي اقناع مسئولان در عقب نشيني مقطعي مطرح ميشد و اکنون علي رغم انجام کامل تعهدات از سوي ايران، اتفاقي در روابط بانکي نيفتاده است. ثانيا مانع اصلي در روابط بانکي اتفاقا به سايه سنگين مفهوم تعليق و برگشت پذيري تحريمها (snapback) در برجام برميگردد که باعث شده در نظر بانکهاي خارجي شمشير تحريمهاي هستهاي بالاسر بانکهاي ايران به نخي متصل باشد که اصلا به دوام آن اطميناني نيست. ثالثا بخش قابل توجهي از اقتصاد ايران همچنان در ليست تحريمهاي هستهاي (قطعنامه 2231) و تحريمهاي ثانويه غير هستهاي آمريکا و اروپاست که بر اساس مذاکرات ميداني با بانکهاي خارجي به عنوان مانع اصلي روابط با ايران شناخته ميشود. رابعا تحريمهاي پولشويي فينسن آمريکا و تحريم چرخه دلار موجب جرائم ميليارد دلاري عليه بانکهاي خارجي شده (که برجاميها آنرا تحريم اوليه هستهاي ناميدند) نقش بسزايي در ممانعت بانکهاي خارجي در روابط با ايران دارند و همه اين موانع بزرگ متاسفانه حتي در صورت توافق با با فاتف ادامه خواهد داشت. بنابر اين ربط دادن عدم گشايش بانکي به ليست سياه فاتف، يک آدرس غلط و دروغ بزرگ است که در آينده برملا خواهد شد. |
11 | اگر در نهايت برنامه اقدام ما را نپذيرند، چيزي از دست نميدهيم و به نقطه اول برميگرديم | اولا اجراي برنامه اقدام از سوي ايران از نظر غربيها يک دستاورد و ستانده است. فارغ از اينکه اين برنامه از نظر ايران چه ارزشي دارد (که اتفاقا تهديدات زيادي هم دارد)، بايد امتياز را مفت به طرف مقابل نداد و در برابر آن امتياز گرفت. ثانيا در صورت عدم اجراي تعهدات، مبناي طرف مقابل از نظر حقوقي براي تشديد تحريمها قويتر ميشود و ميتواند تحريمها را از ريل هستهاي به ريل تروريسم و پولشويي منتقل کند. ثالثا با اجراي برخي تعهدات برنام اقدام نظير پذيرش کنوانسيونهاي پالرمو و تامين مالي تروريسم (وابسته به سازمان ملل)، مسير بازگشت به عقب وجود ندارد و ايران در تعهدات جديد به سازمان ملل وارد شده است که تخلف از ان ميتواند همان داستان تخلف از ان پي تي و تحريمهاي سالهاي قبل را پياده سازي کند (در دوره اصلاحات نيز با استدلال مشابه به ان پي تي پيوستيم و ريل تحريم هستهاي بنا گذاشته شد) |
12 | تامين مالي محور مقاومت از مسير غيربانکي است. بنابر اين خودتحريمي ناشي از برنامه اقدام تاثيري بر تامين مالي حزب الله ندارد. | اولا با توجه به مطالبه شديد طرف غربي در اين رابطه، حتي با فرض فقدان تاثير نبايد اين امتياز را مفت و بدون دريافت ما به ازاي ارزشمند داد. ثانيا مساله توافق با فاتف تنها به حزب الله ختم نميشود بلکه مطابق توصيههاي فاتف بايد تحريمهاي بانکي عليه نهادهاي تروريستي و نهادهاي تحت تحريم اشاعه اي اجرا شود. که در آنصورت دهها شخص ايراني حداقل بخاطر باقي ماندن در ليست تحريمهاي شوراي امنيت در 2231 تحت تحريم قرار ميگيرند. ثالثا در عمل، رفتار نهادهاي اقتصادي و بانکها محدود به تعريف تروريسم مدنظر شوراي امنيت ختم نميشود و به پذيرش تعريف تروريسم مدنظر واحد ICRG (ذيل فاتف) منجر خواهد شد که در انصورت به حزب الله و سپاه پاسداران و ديگر نهادهاي انقلابي و حاکميتي تسري خواهد يافت. رابعا اصل قدرت انقلاب اسلامي به آرمانها و شعارهايي است که انگيزه حرکت را در داخل و خارج ايجاد ميکند. پذيرش چنين تعهدات ننگيني حداقل هژموني ايران در جهان تضعيف و موجب سرخوردگي محور مقاومت خواهد شد. |
